[Véronique Roelvink in Gegeven den sangeren. Meerstemmige muziek bij
de Illustre Lieve Vrouwe Broederschap te 's-Hertogenbosch in de
zestiende eeuw (2002), p. 176]
Het dankwoord dat de Broeders [van de Illustre Lieve Vrouwe
Broederschap] uitspraken voordat zij gezamenlijk de maaltijd nuttigden,
werd in een rekeningpost uit 1509-10 aangeduid als Benedicite. De tekst
van dit Benedicite is helaas niet in het huidige archief van de Illustre
Lieve Vrouwe Broederschap te vinden. Wel treffen we in de werkenlijst
van voormalig zangmeester Gheerkin de Hondt een motet aan dat de titel
Benedicite Dominus draagt. De volledige tekst van dit motet luidt als
volgt:
Benedicite Dominus nos et ea que sumus sumpturi
Benedicat dextera christi
In nomine patris et filii ct spiritus sancti
Amen
Te vertalen als:
Heer, zegen ons en wat wij zullen ontvangen,
Zegene ons ook Christus' rechterhand
In de naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest
Amen
Het blijkt dat we hier met een tafelgebed te maken hebben, waarvan er in
de Middeleeuwen vele in omloop waren. De teksten waren bedoeld voor het
dagelijks leven en werden gelezen voordat men aan de maaltijd begon.
Diverse zestiende-eeuwse componisten waaronder Nicolas Gombert, Thomas
Crecquillon, Clemens non Papa en Orlandus Lassus componeerden
tafelgebeden op verschillende teksten.
De pas aangetreden zangmeester Gheerkin de Hondt kreeg in maart 1540 een
extraatje, omdat hij "....sommige moutetten in de eere van der
bruederscappe gemaict heeft ..." Het motet Benedicite Dominus zou één
van deze motetten kunnen zijn. Het moet voor de Broeders een grote eer
geweest zijn, dat de nieuwe zangmeester speciaal voor hun geliefde
maaltijden zo'n prachtig muziekstuk componeerde.
26-8-2005